Firmy spoza Polski potwierdza podpis

Zawieranie umów drogą elektroniczną oprócz zwiększania konkurencyjności przedsiębiorców oraz obniżania kosztów ich działalności sprzyja także rozwojowi transakcji międzynarodowych. Usługi internetowe upowszechniają szybkie formy kontaktu, wypierając umowy w formie pisemnej. Składanie własnoręcznych podpisów na dokumentach i ich wymiana między kontrahentami z różnych krajów, jako zbyt czasochłonne, traci na atrakcyjności, zwłaszcza w porównaniu do łatwości z jaką można zawrzeć umowę on-line. W świetle polskiego prawa nie zawsze jednak ważna umowa zostanie zawarta za pośrednictwem internetu (formy pisemnej wymagają choćby umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych, czy też niektóre umowy licencyjne).

Jednym z rozwiązań tej kwestii było wprowadzenie przez polskiego ustawodawcę pojęcia elektronicznej formy czynności prawnej. Oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej (art. 78 § 2 K.C. (Dz.U. Z 2014 r. poz. 121) w brzmieniu ustawy z dnia 18.09.2001r. O podpisie elektronicznym (Dz.U. Z 2013r poz. 262) [„ustawa”], implementującej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/93/WE z dnia 13.12.1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych [„dyrektywa”].

W kontaktach drogą elektroniczną relacje kontrahentów oparte są w większym stopniu na wzajemnym zaufaniu stron niż w kontaktach bezpośrednich (teoretycznie istnieje większe ryzyko „podszycia się” pod inną osobę) stąd też dla wywołania określonych skutków prawnych występuje konieczność udziału osoby trzeciej- podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne, zwiększających gwarancję rzetelności transakcji (w kontaktach bezpośrednich podobną rolę w Polsce mogą pełnić np. notariusze).

Kwalifikowany certyfikat stanowi elektroniczne zaświadczenie, za pomocą którego dane służące do weryfikacji podpisu elektronicznego są przyporządkowane do danej osoby, i które umożliwiają identyfikację osoby składającej podpis elektroniczny, wydane przez kwalifikowany podmiot świadczący usługi certyfikacyjne. Autentyczność podpisu elektronicznego zależy tym samym od wiarygodności tego certyfikatu, a więc też jego wystawcy. W Polsce podmiot ten podlega wpisowi do odpowiedniego rejestru, którego prowadzenie zostało powierzone Narodowemu Bankowi Polskiemu przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Wykaz podmiotów dostępny jest pod adresem https://www.nccert.pl/podmioty.htm. W praktyce jednak wątpliwości mogą pojawić się w razie korzystania przez zagranicznego kontrahenta, czy choćby przez polskich przedsiębiorców, z certyfikatów wydanych przez instytucje zagraniczne, których w rejestrze brak. W przypadku np. zawierania przez polską firmę umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych z amerykańską spółką, która przewiduje posługiwanie się „certyfikowanym” w USA podpisem elektronicznym bez możliwości fizycznej wymiany podpisanych dokumentów, nasuwa się pytanie, czy zawarta w ten sposób umowa będzie równoważna w skutkach umowie zawartej na piśmie.

Ustawodawca przewidział wyjątek od ogólnej zasady uznawania kwalifikowanych certyfikatów wydanych przez instytucje polskie i pod pewnymi warunkami zrównał z nimi certyfikaty wydane przez podmiot niemający siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nieświadczący usług na jej terytorium.

W art. 4 ustawy wprowadzono następujące przesłanki zrównania prawnego certyfikatów:

  • podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, który wydał ten certyfikat, został wpisany do rejestru kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne

  • przewiduje to umowa międzynarodowa, której strona jest Rzeczpospolita Polska, o wzajemnym uznaniu certyfikatów

  • podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, mający siedzibę na terytorium Wspólnoty Europejskiej, spełniający wymogi ustawy, udzielił gwarancji za ten certyfikat

  • certyfikat ten został zakwalifikowywany w drodze umowy międzynarodowej zawartej pomiędzy Wspólnotą Europejską a państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi

  • certyfikat ten został uznany za kwalifikowany w drodze umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym

  • podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, który wydał ten certyfikat, został uznany w drodze umowy międzynarodowej zawartej pomiędzy Wspólnotą Europejską a państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi.

Jakkolwiek niektóre z powyższych przesłanek mogą okazać się trudne do spełnienia przez zagraniczne firmy certyfikacyjne (nie mają bowiem realnego wpływu np. na postanowienia umów międzynarodowych), ww. zapisy inkorporują do ustawy wyrażoną w dyrektywie regułę swobody usług certyfikacyjnych. Działanie ustawodawcy zmniejsza bariery w świadczeniu usług przez firmy w żaden sposób niezwiązane z Rzeczpospolitą, umożliwiając korzystanie z ich certyfikatów zagranicznym kontrahentom, czy nawet polskim firmom, przy jednoczesnym zachowaniu gwarancji (przy spełnieniu odpowiednich przesłanek) wywołania w Polsce zamierzonych skutków prawnych równoważnych formie pisemnej, skracając tym samym czas zawierania transakcji i obiegu dokumentów.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *